Khi đọc suốt và kĩ tập thơ Trăng gầy của tác giả Ngô Hương Lan, tôi bỗng có một vài cảm nhận đặc biệt và thú vị về văn phong và bút pháp của nhà thơ.

    Tổng quát mà nói, lời thơ toát ra một văn phong giản dị mà hấp dẫn người đọc một cách kì thú.

Trăng gầy thấp thoáng ghé qua song

Trộm ngắm người xưa giấc đã nồng

                                                          ( Trăng gầy)

    Phải chăng cảnh tự nhiên( Trăng gầy) như có tâm hồn đồng cảm tri âm với nỗi cô đơn của tác giả:

Năm tháng thoi đưa đầu tuyết điểm

Bạn ơi tình cũ nhớ nhau không

                                                   ( Trăng gầy)

     Tác giả chạnh lòng hồi tưởng quá khứ của mình lại nghĩ đến hiện tại: Trăng khuyết nhớ lại thuở trăng tròn mà đồng cảm với người, đòi thơ qua cửa sổ. Ở đây về văn phong có điều đặc biệt: Tác giả dùng ngay ngôn từ tả cảnh và khiến được cảnh làm cho nỗi lòng sâu kín của mình. Ví thế tôi chợt nhớ đến bút pháp tài tình của Bà Huyện Thanh Quan đã dùng cảnh thể hiện qua ngôn từ nói hộ tâm trạng nhà thơ:

Dừng chân đứng lại trời non nước

Một mảnh tình riêng ta với ta.

     Có lẽ trong tâm hồn Hương Lan có điểm tương đồng với thi sĩ hoài cổ nhớ đến Thăng Long cố đô xưa.

    Theo cách nghĩ truyền thống các thi sĩ hay sử dụng bút pháp đặc biệt để tạo nên tứ thơ làm rung cảm người đọc ví dụ: Dùng ý tại ngôn ngoại hoặc tính hàm xúc của ngôn từ ( một từ mang nhiều nghĩa) để biểu hiện hồn thơ:

Yêu nước nên ta nhớ nước hoài.

   Nhưng ở đây nhà thơ Hương Lanchwa sử dụng đến bút pháp đó mà cứ để cho ngôn từ bóng bẩy mượt mà tả cảnh tự nhiên, dùng cảnh làm phương tiện dẫn đến tình.

Chia tay bối rối lời hò hẹn

Gặp mặt nghẹn ngào nỗi nhớ thương.

                                               ( Muôn đóa sen hồng)

   Ờ nhỉ, gặp mặt để làm chi biết có duyên phận gì hay chăng:

Gặp gỡ làm chi để dạ sầu

Đã thương đã nhớ đã yêu đâu

                                               (Hạt Mưa ngâu)

    Tác giả mượn ngôn từ tả cảnh mượt mà bóng bẩy để làm phương tiện chuyển tải tứ thơ man mác xa xăm. Đó là những điều khó nói chỉ có thể cảm nhận bằng tâm. Chính bút pháp này đã vô hình chung diễn tả những điều sâu kín nhất của tác giả một cách vô cùng tế nhị:

Ngẩn ngơ ngơ ngẩn tìm Ô Thước

Chỉ thấy sương sa điểm mái đầu.

                                               (Hạt mưa ngâu)

    Tác giả đã dùng hình ảnh làm phương tiện để đạt mục đích tả tình một cách xa xôi, man mác, nhẹ nhàng. Nỗi buồn ấy khiến người đọc dễ cảm nhận, dễ cảm thông với áng văn trữ tình sâu lắng nhưng không ủy mị buồn chán.

    Tuy diễn tả thơ trữ tình, tác giả đã dùng những ngôn từ lãng mạn nhưng không kém phần "tư tưởng tính" của đạo lí truyền thống: Thí dụ: Con biết ơn cha mẹ; Học trò nhớ công ơn thầy một cách tế nhị không khách sáo:

Mong cây cổ thụ còn xanh mãi

Tỏa bóng vươn cành đỡ lá xanh

                                                                (Mừng mẹ 90 tuổi)

Cây cao bóng cả cho con mát

Con nguyện vươn lên nối bước thầy

                                                              (Bài thơ tặng thầy)

    Vì vậy tứ thơ chứa đựng nhiều tình cảm cao thượng, giàu tính nhân văn, nhân bản đậm đà tình nhân loại. Hơn nữa tôi thấy ở đây tác giả không bi quan về tình cảm lứa đôi tuy đã nhiều năm chịu phận thiệt thòi. Nhưng tác giả đã dùng các loại tình cảm khác rộng lớn hơn, sâu đậm hơn để bù đắp lại nỗi cô đơn điều thiệt thòi trong quá khứ, tác giả đã dùng tình cảm trong khối cộng đồng dân cư, tình làng xóm quê hương, nhất là tình tri âm tri kỷ.

 Chăm chút vun trồng nuôi ước vọng

Cho đời tươi mãi ngát hương cây

                                                (Thăm cô)

    Từ biệt nỗi buồn xa xưa, tác giả đã chuyển qua tâm lí lạc quan trong tình người. Nói chung trong khối cộng đồng nhân loại, vì thế tác giả dễ khép lại quá khứ, hòa mình ngay với lễ hội Valentine.

Cánh hoa hồng theo gió bay bay

Ban cho tình yêu cho khắp thế gian này.

                                                          (Ngày lễ tình yêu)

     Thật là một tâm hồn cao thượng biết bao nhiêu. Để đạt được mục đích, tác giả đã khéo dùng bút pháp, dùng cảnh diễn tả tình,khéo sử dụng các mắt thơ (nhãn tự) giàu chất nhân bản của tình người của thiên nhiên bao la đồng cảm với con người:

Em viết vần thơ yêu

Lơ lửng như cánh diều

Xin gửi vào ngọn gió

Tặng anh người em yêu

                                  (Tặng anh)

    Tuy vậy tác giả không quên tình triết lí trong văn học:

Anh là bài toán khó

Em chẳng giải được đâu

Ngòi bút chia đôi ngả

Để nỗi lòng lặng sâu

                                   (Bài toán khó)

   Điều này cũng giống như một nhà thơ triết lí đã viết:

Một tình yêu chưa ngỏ

Còn mãi với thời gian

    Đó là một triết lí lạc quan trong đời sống gian truân.

.............

Kết luận:

   Khi đọc thơ của tác giả Ngô Hương Lan, tôi bỗng thấy tâm hồn và thể lực khỏe ra rất nhiều. Đúng, niềm vui là thứ thuốc bổ, giống như một nhà y học đã nói:" Dược bổ bất như tâm bổ". Bồi dưỡng sức khỏe bằng thuốc không bằng bổ bằng món ăn tinh thần. Đó chính là niềm vui sinh ra từ chính nơi tâm.

Xin giới thiệu với các bạn đọc thưởng thức thơ.

    Chúc cho thi sĩ Hương Lan đạt nhiều thành tựu trong các tập thơ sau.

                                      Xin cảm ơn                                                    02/01/2012

                               Cụ Ngô Xuân Thiều